บทเรียนที่ 4 การแตกตัวของกรดและเบส

chem03 วันศุกร์, 21 สิงหาคม 2558 20:51

การแตกตัวของกรดแก่และเบสแก่
กรดแก่และเบสแก่เป็นอิเล็กโทรไลต์แก่เมื่อละลายน้ำแตกตัวเป็นไอออนได้ดี แตกตัวได้เกือบหมด
100%   ซึ่งถือว่าแตกตัวได้หมดจึงเกิดปฏิกิริยาไปข้างหน้าอย่างเดียว ดังนั้นถ้าทราบความเข้มข้นของกรดแก่หรือ
เบสแก่ ก็สามารถคำนวณหาความเข้มข้นของ  H3O+ และ OH- ในสารละลายได้   เช่น
1.  สารละลาย  HNO3  เข้มข้น  1 mol/dm3  จะแตกตัวให้  H3O+ และ  NO3-   อย่างละ 1  mol/dm3
2.  สารละลายเบสแก่  NaOH เข้มข้น 0.1 mol/dm3 จะแตกตัวให้  Na+ และ OH- เข้มข้น
อย่างละ 0.1 mol/dm3
3.  สารละลายเบสแก่ Ca(OH)2 เข้มข้น  1 mol/dm3  จะแตกตัวให้  Ca2+ 1 mol/dm3  แต่ให้
OH- 2  mol/dm3


H2SO4 แตกตัวได้ 2 ขั้น ดังนี้


การแตกตัวของกรดอ่อน - เบสอ่อน
กรดอ่อนและเบสอ่อนจัดเป็นอิเล็กโทรไลต์อ่อน เมื่อละลายน้ำจึงแตกตัวได้ไม่หมด แตกตัวได้
เพียงบางส่วนและเป็นส่วนที่น้อยมากเมื่อเทียบกับความเข้มข้นเริ่มต้นของกรดอ่อนหรือเบสอ่อน การแตกตัวของกรดอ่อน
และเบสอ่อนจึงเป็นการเปลี่ยนแปลงที่ผันกลับได้ ณ ภาวะสมดุลจึงมีทั้งโมเลกุลของกรดอ่อนหรือเบสอ่อนและไอออน
ที่เกิดจากการแตกตัวของกรดอ่อนและเบสอ่อน การบอกความเข้มข้นของ H3O+ และ OH- ที่เกิดจากการแตกตัวของ
กรดอ่อนและเบสอ่อน นิยมบอกเป็นร้อยละเรียกว่า ร้อยละการแตกตัว(percent ionization : α) เช่น กรดอ่อน HA
เข้มข้น 1 mol/dm3 แตกตัวได้ร้อยละ 5  หมายความว่าในสารละลายปริมาตร 1 dm3 มีกรด HA ละลายอยู่ 1 mol
และเมื่อถึงสมดุลกรด HA แตกตัวไปเพียง 0.05 mol  และเหลืออยู่ 0.95 mol
** ปริมาณการแตกตัวของกรดอ่อน นอกจากจะบอกเป็นร้อยละแล้ว ยังสามารถบอกโดยใช้ค่าคงที่สมดุล
ของปฏิกิริยาก็ได้ เรียกว่า ค่าคงที่สมดุลของกรด หรือ ค่าคงที่การแตกตัวของกรด (acid ionization
constant : Ka
** ส่วนเบสอ่อน เรียกว่า ค่าคงที่สมดุลของเบส หรือ ค่าคงที่การแตกตัวของเบส (base  ionization
constant : Kb)  เช่น   ถ้า   MOH  เป็นเบสอ่อน
ค่าคงที่การแตกตัวของกรด (Ka) และค่าคงที่การแตกตัวของเบส (Kb) เป็นค่าที่บอกให้ทราบว่ากรดอ่อน หรือเบสอ่อนนั้นแตกตัวเป็นไอออนได้มากน้อยเพียงใด

กรดที่มีค่า Ka สูงจะแตกตัวเป็นไอออนได้มากกว่ากรดที่มีค่า Ka  ต่ำ และเบสที่มีค่า  Kb  สูงจะแตกตัวเป็นไอออนได้มากกว่าเบสที่มีค่า  Kb ต่ำ กรดอ่อนที่มี H 1 อะตอม

ใน 1 โมเลกุล เช่น HA  เรียกกรดประเภทนี้ว่า กรดโมโนโปรติก (monoprotic) ได้แก่ CH3COOH, HCOOH,  HF,  HCN  เป็นต้น
แสดงค่าคงที่การแตกตัวของกรดบางชนิดในน้ำที่ 25 oC
(ที่มา : สุนทร พรจำเริญ เอกสารประกอบการสอนวิชาเคมี โรงเรียนมหิดลวิทยานุสรณ์)

link วิทยาศาสตร์

รวม link ที่น่าสนใจทั้งในและต่างประเทศ เพื่อค้นคว้าหาข้อมูลที่ต้องการทางด้านวิทยาศาสตร์

ดูลิงค์ทั้งหมด

link คณิตศาสตร์

รวม link ที่น่าสนใจทั้งในและต่างประเทศ เพื่อค้นคว้าหาข้อมูลที่ต้องการทางด้านคณิตศาสตร์

ดูลิงค์ทั้งหมด
UNESCO Bangkok

ICT in Education newsletter

SEAMEO Congress

Programme with Presentations

Black Ribbon