โครงสร้างและองค์ประกอบของเซลล์ ( Cell Structure and Organelles)

bio03 วันอาทิตย์, 06 กันยายน 2558 21:37

โครงสร้างและองค์ประกอบของเซลล์ ( Cell Structure and Organelles)



รูปที่ 1 เเสดงผนังเซลล์พืชซึ่งเป็นสารประเภทเซลลูโลส




รูปที่ 2 เเสดงผนังเซลล์แบคทีเรียซึ่งเป็นสารประเภทเปปติโดไกลเคน


ผนังเซลล์ (cell wall)

-  ป้องกันไม่ให้ของเหลวต่าง ๆ ภายในเซลล์ได้รับอันตราย

-  พบในเซลล์พืช และแบคทีเรีย

-  องค์ประกอบทางเคมีเป็น เซลลูโลส (cellulose) สำหรับพืช และ เปปติโดไกลเคน (peptidoglycan) สำหรับแบคทีเรีย

-  เซลล์สัตว์ไม่มีผนังเซลล์แต่จะมี extracellular matrix (ECM) ประกอบด้วย สารพวก glycoproteinsเช่น collagen , proteoglycan complex และ fibronectin รวมทั้งคาร์โบไฮเดรทสายสั้นๆ ฝังอยู่ที่เยื่อหุ้มเซลล์




รูปที่ 3 เเสดงโครงสร้างของเยื่อหุ้มเซลล์


เยื่อหุ้มเซลล์ (cell membrane)

-  ลักษณะเป็นเยื่อบาง ๆ ห่อหุ้มทุกสิ่งทุกอย่างภายในเซลล์

-   เป็นสารประเภทฟอสโฟไลปิด 2 ชั้น (Phospholipid bilayer) โดยมีองค์ประกอบทางเคมี คือโปรตีน และไขมัน

-   ทำหน้าที่ป้องกันการรั่วไหลของสารประกอบต่าง ๆ ภายในเซลล์ คัดเลือกสารอาหารและสารอื่นที่จะเข้าหรือออกจากเซลล์



ไซโตพลาสซึม (cytoplasm)

-   เป็นของเหลวส่วนใหญ่เป็นโปรตีน กรดนิวคลีอิก สารอนินทรีย์

-   แหล่งที่ปฏิกริยาทางเคมีเกิดขึ้นอยู่เป็นจำนวนมาก



นิวเคลียส ( nucleus)

-   มีความสำคัญที่สุดของเซลล์

-    เป็นที่อยู่ของสารพันธุกรรมได้แก่ DNA

-    ทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางควบคุมกิจกรรมต่าง ๆ ภายในเซลล์เนื่องจากเกี่ยวข้องกับการสร้างโปรตีน



รูปที่ 4 เเสดงตำแหน่งของ SER, RER และ nucleus


เอ็นโดพลาสมิคเรติคูลัมชนิดเรียบ (smooth endoplasmic reticulum : SER)

-    มีลักษณะเรียบ

-    อยู่ระหว่าง RER กับเซลล์เมมเบรน ประกอบด้วยไขมันและโปรตีน

-    ทำหน้าที่ในการสังเคราะห์สารประเภท steroid ซึ่งเกี่ยวข้องกับการสร้าง ฮอร์โมน จึงพบมากใน อัณฑะ รังไข่ ต่อมหมวกไตส่วนนอก

-    เกี่ยวข้องกับกำจัดสารพิษจึงพบมากในตับด้วย


เอ็นโดพลาสมิคเรติคูลัมชนิดขรุขระ (rough endoplasmic reticulum:RER)

-   มีลักษณะขรุขระเพราะมีไรโบโซมมาจับอยู่ที่เมมเบรน

-   ทำหน้าที่สังเคราะห์โปรตีนเพื่อส่งไปทำงานบริเวณเยื่อหุ้มเซลล์

-   พบในเซลล์สัตว์เท่านั้น




รูปที่ 5 เเสดงโครงสร้างของกอลจิบอดี้


กอลจิบอดี้ (golgi body)

-   โครงสร้างประกอบด้วยถุง ( vacuole) หุ้มด้วยเยื่อบาง ๆ หลายๆถุงเรียงกันภายใน

-   ทำหน้าที่เติมคาร์โบไฮเดรตให้กับโปรตีนที่ได้จาก RER แล้วบรรจุไว้ในรูป vesicle ที่จะกลายไปเป็นไลโซโซม




รูปที่ 6 เเสดงโครงสร้างเเละตำแหน่งของไลโซโซม


ไลโซโซม (lysosome)

-   ลักษณะเป็นถุงขนาดเล็ก มีเยื่อหุ้มภายในถุง

-   ประกอบด้วย hydrolytic enzymes ที่สามารถย่อยแป้ง ไขมัน โปรตีน และกรดนิวคลีอิค

-   ย่อยองค์ประกอบภายในเซลล์ (Autophagy) ทำลายสิ่งแปลกปลอม เช่น แบคทีเรีย หรือเชื้อโรค


 

รูปที่ 7 เเสดงโครงสร้างของไรโบโซม


ไรโบโซม (ribosome)

-   มีขนาดเล็ก ไม่มีเยื่อหุ้ม

-   พบในเซลล์ของสิ่งมีชีวิตทุกชนิด

-   พบในคลอโรพลาสท์และไมโตคอนเดรีย

-   ประกอบไปด้วยสารโปรตีนรวมกับ rRNA (ribosomal RNA) ทำหน้าที่เกี่ยวข้องกับการสังเคราะห์โปรตีน


เซนตริโอล (centriole)

- ประกอบด้วยไมโครทูบูล (microtubule)

-  ทำหน้าที่สร้างเส้นใยสบินเดิล (spindle fiber) ทำหน้าที่ช่วยในการเคลื่อนไหวของเซลล์โดยการบังคับ




รูปที่ 8 เเสดงโครงสร้างของไมโตคอนเดรีย


ไมโตคอนเดรีย (mitochondria)

-   พบเฉพาะในเซลล์ยูคาริโอต

-   มีเยื่อหุ้ม 2 ชั้น

-   ประกอบไปด้วยโปรตีน ไขมัน DNA RNA และไรโบโซม

-    เกี่ยวข้องกับการหายใจระดับเซลล์ (cellular respiration) โดยผลิตพลังงาน ATP ให้กับเซลล์ และเกิดขึ้นบริเวณ matrix  และ inner membrane ซึ่งเกี่ยวข้องกับ Kreb’s cycle และ Electron transport chain




รูปที่ 9 เเสดงโครงสร้างของเเวคิวโอ


แวคูโอล (vacuole)

-   ทำหน้าที่ได้แตกต่างกัน เช่น Food vacuole, Contractile vacuole, Central vacuole หรือ Tonoplast

-   พบในเซลล์พืช ภายในจะมี น้ำ, สารอินทรีย์, สารอนินทรีย์ O2 และ CO2


แฟลเจลลัม (flagellum)

-   พบในแบคทีเรียบางชนิด ยูกลีนา และ อสุจิ

-   ประกอบไปด้วยโปรตีนที่ยืดหดได้ (contractile) ทำหน้าที่ช่วยในการเคลื่อนไหวของเซลล์


โครงร่างของเซลล์ (Cytoskeleton)

-    มีลักษณะเป็นเครือข่ายของเส้นใย ( network of fiber) ภายในเซลล์

-    ประกอบไปด้วย microtubules , microfilaments และ intermediate filament ทำหน้าที่ค้ำจุน

-   ทำให้เซลล์คงรูปร่างอยู่ได้ ช่วยในการเคลื่อนที่ของเซลล์ (Cell motility) และ vesicles

link วิทยาศาสตร์

รวม link ที่น่าสนใจทั้งในและต่างประเทศ เพื่อค้นคว้าหาข้อมูลที่ต้องการทางด้านวิทยาศาสตร์

ดูลิงค์ทั้งหมด

link คณิตศาสตร์

รวม link ที่น่าสนใจทั้งในและต่างประเทศ เพื่อค้นคว้าหาข้อมูลที่ต้องการทางด้านคณิตศาสตร์

ดูลิงค์ทั้งหมด
UNESCO Bangkok

ICT in Education newsletter

SEAMEO Congress

Programme with Presentations

Black Ribbon