การไทเทรต (Titration)

  • Category
    เคมี
  • Name
    การไทเทรต (Titration)
  • Description
    การไทเทรต (Titration) คือ วิธีการทางปริมาณวิเคราะห์ (Quantitative Analysis) ใช้ในการหาปริมาตรของสารละลายมาตรฐาน (สารละลายที่เราทราบความเข้มข้นที่แน่นอนแล้ว) ที่ทำปฏิกิริยาพอดีกับสารละลายอื่นซึ่งทราบปริมาตร แต่ยังไม่ทราบความเข้มข้น เพื่อนำค่าปริมาตรที่ได้มาคำนวณหาความเข้มข้นของสารละลายอื่นนั้น
  • Created
    วันจันทร์, 09 มีนาคม 2558
  • Group admin
    chem02
 
ห้องเรียน
คณิตศาสตร์ ฟิสิกส์ เคมี ชีววิทยา
ค้นหา
  • loader
คลับ (Club) ล่าสุด
  • การค้นพบกฎและทฤษฎีทางฟิสิกส์ (Discovery Law and Theory of Physics)
    ฟิสิกส์เป็นการศึกษาปรากฎการณ์ทางธรรมชาติ โดยพยายามอธิบายปรากฎการณ์ต่างๆ โดยใช้กฎและทฤษฎีที่นักฟิสิกส์สร้างขึ้น กฎและทฤษฎีต่างๆ จะถูกพิสูจน์ด้วยการทดลอง การเข้าใจแนวคิดและที่มาของกฎและทฤษฎีเหล่านั้น จะทำให้เราเข้าใจธรรมชาติมากขึ้น และทำให้เราเข้าใจวิธีคิดของนักฟิสิกส์ด้วย...
  • ความหลากหลายทางชีวภาพ
    สิ่งมีชีวิตมีมากหมายหลายชนิดเเตกต่างกัน ดังนั้นการจัดลำดับสิ่งมีชีวิตในโลกของเราใช้หลักเกณฑ์ใดบ้างมาเรียนรู้กัน
  • What Companies Bangalore Packers Movers Provide
    There are lots of going businesses or maybe removal businesses or perhaps packers as well as movers inside Bangalore, Maharashtra. This sort of firms are encouraging people significantly inside relocation. These are helping those who wish to shift their particular residences as well as offices...
  • ห้องเรียนคณิตศาสตร์ของครูศุภกร
    ห้องเรียนคณิตศาสตร์ของครูศุภกร สอนดี Mathematics rules
  • คลับคนรักคณิต
    คลับคนรักคณิต เนื้อหาและบทเรียน CAI วิชาคณิตศาสตร์ สำหรับผู้ที่นิยมศึกษาผ่านช่องทางอินเตอร์เน็ต พูดคุย และแลกเปลี่ยนกันทุกเรื่องราวที่เกี่ยวกับการคำนวณ เชิญรับชมบทเรียน e-Learning ของคลับนี้ได้ครับ
  • smith mekpiboonwattana
    เรขาคณิตเป็นวิชาด้วยการวัดดิน การคำนวณด้วยเส้น
คนที่ออนไลน์

มี 912 ผู้มาเยือน และ ไม่มีสมาชิกออนไลน์ ออนไลน์

คำถามท้ายบทเรียนข้อที่ 5 Started by chem02 วันอังคาร, 10 มีนาคม 2558 0 Replies
คำถามท้ายบทเรียนข้อที่ 4 Started by chem02 วันอังคาร, 10 มีนาคม 2558 0 Replies
คำถามท้ายบทเรียนข้อที่ 3 Started by chem02 วันอังคาร, 10 มีนาคม 2558 0 Replies
คำถามท้ายบทเรียนข้อที่ 2 Started by chem02 วันอังคาร, 10 มีนาคม 2558 0 Replies
คำถามท้ายบทเรียนข้อที่ 1 Started by chem02 วันอังคาร, 10 มีนาคม 2558 0 Replies
View all discussions Displaying 5 of 5 discussions

อินดิเคเตอร์ส่วนใหญ่เป็นสารอินทรีย์ มีสมบัติเป็นกรดอ่อน มีสูตรโครงสร้างซับซ้อนจึงใช้ HIn แทนสูตรของอินดิเคเตอร์ เมื่ออินดิเคเตอร์อยู่ในสารละลายจะเกิดสมดุลดังสมการ


\displaystyle H\ {I}n(aq)+H_2O(l)\leftrightarrow \displaystyle H_3O^+(aq)+In^-(aq)

รูปกรด                                        รูปเบส

สีของอินดิเคเตอร์ที่ปรากฏ ขึ้นอยู่กับความเข้มข้นของ HIn และในสารละลาย การเปลี่ยนแปลงความเข้มข้นของ  ในสารละลาย จะทำให้สมดุลนี้ถูกรบกวนรวมทั้งความเข้มข้นของ Hin และ เปลี่ยนแปลงไปด้วย สมมติให้ Hin มีสีแดงและ  มีสีเหลือง ในกรณีที่อินดิเคเตอร์นี้อยู่ในสารละลายที่มีความเข้มข้นของ  มาก  จะทำปฏิกิริยากับ เกิดปฏิกิริยาย้อนกลับได้ HIn เกิดขึ้นมาก ถ้าในสารละลายมี Hin เข้มข้นสูงกว่า  10 เท่า สารละลายจะมีสีแดง แต่ถ้าอยู่ในสารละลายที่มีความเข้มข้นของมาก

จะทำปฏิกิริยากับ ทำให้ลดลง Hin จะทำปฏิกิริยากับ เกิดปฏิกิริยาไปข้างหน้าได้ เกิดขึ้นมากถ้าเข้มข้นสูงกว่า Hin 10เท่า สารละลายจะมีสีเหลืองแสดงว่าการเปลี่ยนสีของอินดิเคเตอร์ขึ้นอยู่กับความเข้มข้นของอในสารละลาย

อินดิเคเตอร์ที่ใช้ในห้องปฏิบัติการ ส่วนใหญ่อยู่ในรูปสารละลายที่มีน้ำหรือแอลกอฮอล์เป็นตัวทำละลายโดยปกติจะใช้ความเข้มข้นประมาณร้อยละ 0.1 และใช้เพียง 2-3 หยดก็สามารถสังเกตสีได้ชัดเจน อินดิเคเตอร์แต่ละชนิดเปลี่ยนสีได้ในช่วง pH ที่มีค่าเฉพาะ และแตกต่างกัน เช่น เมทิลออเรนจ์ เปลี่ยนสีที่ pH 3.2-4.4(แดง- เหลือง) ซึ่งหมายความว่า

ที่ pH 3.2 หรือต่ำกว่า 3.2 จะมีสีแดง

ที pH 4.4 หรือสูงกว่า 4.4 จะมีสีเหลือง

ที่ pH ระหว่าง 3.2 ถึง 4.4 จะมีสีส้ม ซึ่งเป็นสีผสมระหว่างสีแดงกับสีเหลือง

ตัวอย่างอินดิเคเตอร์ และช่วง pH ของการเปลี่ยนสีของอินดิเคเตอร์ต่าง ๆ แสดงในตาราง 8.7

ตาราง 8.7 อินดิเคเตอร์ และช่วง pH ของการเปลี่ยนสี

อินดิเคเตอร์

ช่วง pH ที่เปลี่ยนสี

สีที่เปลี่ยน

ไทมอลบลู*(กรด)

โบรโมฟีนนอลบลู

คองโกเรด

เมทิลออเรนจ์

โบรโมครีซอลกรีน

เมทิลเรด

อะโซลิตมิน(ลิตมัส)

โบรโมครีซอลเพอร์เพิล

โบรโมไทมอลบลู

ครีซอลเรด

ฟีนอลเรด

ไทมอลบลู*(เบส)

ฟีนอล์ฟทาลีน

ไทมอล์ฟทาลีน

อะลิซาลินเยลโล อาร์

1.2-2.8

3.0-4.6

3.0-5.0

3.2-4.4

3.8-5.4

4.2-6.3

5.0-8.0

5.2-6.8

6.0-7.6

7.0-8.8

6.8-8.4

8.0-9.6

8.3-10.0

9.4-10.6

10.1-12.0

แดง-เหลือง

เหลือง-น้ำเงิน

น้ำเงิน-แดง

แดง-เหลือง

เหลือง-น้ำเงิน

แดง-เหลือง

แดง-น้ำเงิน

เหลือง-ม่วง

เหลือง-น้ำเงิน

เหลือง-แดง

เหลือง-แดง

เหลือง-น้ำเงิน

ไม่มีสี-ชมพู

ไม่มีสี-น้ำเงิน

เหลือง-แดง

ไทมอลบลู เปลี่ยนสีได้ 2 ช่วง

-      ในสารละลาย pH 6.5 เมทิลเรดและโบรโมไทมอลบลู จะมีสีใด

- ถ้าหยดฟีนอล์ฟทาลีนลงในสารละลายใสไม่สีปรากฏว่า สารละลายยังคงใสไม่มีสีเหมือนเดิมสารละลายนั้นมีสมบัติเป็นกรดหรือเบสจงอธิบาย

เนื่องจากอินดิเคเตอร์แต่ละชนิดเปลี่ยนสีในช่วง pH ที่มีค่าเฉพาะและแตกต่างกัน การใช้อินดิเคเตอร์เพียงชนิดเดียวทดสอบความเป็นกรด-เบสจึงบอกค่า pHได้เป็นช่วงกว้าง ๆ ถ้านำอินดิเคเตอร์หลายชนิดและแต่ละชนิดเปลี่ยนสีใสช่วง pH แตกต่างกัน เมื่อนำมาผสมกันในสัดส่วนที่เหมาะสม จะได้อินดิเคเตอร์ที่ใช้บอกค่า pH ของสารละลายได้ละเอียดขี้น เรียกอินดิเคเตอร์ผสมนี้ว่า ยูนิเวอร์ซัลอินดิเคเตอร์ ซึ่งสามารถเปลี่ยนสีในสารละลายที่มี pH ต่าง ๆ กันเกือบทุกค่า

นอกจากตัวอย่างอินดิเคเตอร์ดังตาราง 8.7 แล้ว ยังสามารถสกัดสารที่มีสีจากส่วนทีเป็นดอกหรือใบของพืชในท้องถิ่นมาใช้เป็นอินดิเคเตอร์ได้ ดังตาราง 8.8

ตาราง 8.8 อินดิเคเตอร์จากพืชที่สกัดด้วยน้ำ

ชนิดของพืช

ช่วง pH ที่เปลี่ยนสี

สีที่เปลี่ยน

อัญชัน(ม่วง)

กระเจี๊ยบ

ขมิ้นชัน

ชบาซ้อน

ดาวเรืองเหลือง

กล้วยไม้เหลือง

ทองกวาว

1-3

6-7

6-7

11-12

7-8

9-10

10-11

11-12

แดง-ม่วง

แดง-เขียว

เหลือง-ส้ม

ส้ม-น้ำตาล

แดง-เขียว

ไม่มีสี-เหลือง

ไม่มีสี-เหลือง

เหลืองเขียว-แดง

ที่มา : จากวารสารวิทยาศาสตร์ ปีที่ 36 ฉบับที่ 9 พ.ศ. 2525 หน้า 604

กิจกรรมเสริม

-                    ทดสอบสีของสารละลายยูนิเวอร์ซัลอินดิเคเตอร์ ในสารละลายที่มี pH 1-10

-                    ทดสอบการเปลี่ยนสีของเมทิลเรด เมทิลออเรนจ์ โบรโมไทมอลบลู และฟีนอล์ฟทาลีนในสารละลาย pH 1-10

-                      สกัดอินดิเคเตอร์จากพืช และทดสอบการเปลี่ยนสีในสารละลายที่มี pH 1-10

สารละลายกรด-เบสในชีวิตประจำวันและในสิ่งมีชีวิต

ในชีวิตประจำวันเราใช้สารที่มีสมบัติเป็นกรดหรือเบสหรือกลางหลายชนิด บางชนิดอยู่ในอาหารหรือเครื่องดื่มที่เรารับประทาน เช่น น้ำส้มสายชู น้ำมะนาว น้ำอัดลม บางชนิดใช้เป็นสารซักล้าง สารทำความสะอาด เครื่องสำอางสารดังกล่าวนี้ล้วนมี pH ต่าง ๆ กัน

นอกจากนี้ของเหลวในสิ่งมีชีวิตก็มี pH ต่าง ๆ กันด้วยความเป็นกรด - เบส ของสารจึงมีความสำคัญต่อสิ่งมีชีวิตมากถ้าของเหลวในสิ่งมีชีวิตมี pH เปลี่ยนไป การทำงานของระบบต่าง ๆ จะเกิดการผิดปกติได้ อย่างไรก็ตาม pH ของของเหลวในร่างกายอาจเปลี่ยนแปลงไปได้เล็กน้อยโดยที่ร่างกายยังคงอยู่ในสภาพปกติไม่เกิดอาการเจ็บป่วย แต่ของเหลวบางชนิด เช่น เลือดมี pH เกือบคงที่ (7.35-7.45) จะเปลี่ยนแปลงได้กรณีผู้ที่ป่วยเป็นเบาหวานรุนแรง ค่า pH ของเลือดอาจลดต่ำกว่า 7.35 ทำให้เกิดอาการคลื่นไส้ และถ้าลดต่ำลงมาก ๆ อาจหมดสติหรือเสียชีวิตได้ แต่ในภาวะปกติร่างกายจะมีระบบควบคุม pH ของเลือดไว้ให้เกือบคงที่

 

การทดลองที่ 5 การเลือกอินดิเคเตอร์ในการไทเทรตกรด-เบส

การทดลองที่ 5 การเลือกอินดิเคเตอร์ในการไทเทรตกรด-เบส
1. ปิเปตต์สารละลายCH3COOH0.1 mol/dm3 จำนวน 10cm3ลงในขวดรูปกรวยขนาด 100cm3หยดฟีนอล์ฟทาลีนลงไป 3 หยด
2. บรรจุสารละลาย NaOH 0.1 mol/dm3 ในบิวเรตต์ บันทึกปริมาตรก่อนการไทเทรต
3. หยดสารละลาย NaOH จากบิวเรตต์ลงในสารละลายCH3COOHที่เตรียมไว้ทีละหยด เขย่าขวดทุกครั้งทีหยดลงไป ทำเช่นนี้ต่อไปจนอินดิเคเตอร์เปลี่ยนสี บันทึกปริมาตรของสารละลายในบิวเรตต์
4. ทำการทดลองเช่นเดียวกับข้อ 1-3 แต่ใช้เมทิลออเรนจ์แทนฟีนอล์ฟทาลีน


ผลการทดลอง
จากความรู้ที่ได้ศึกษามาแล้วควรบอกได้ว่า ณ จุดสมมูล ถ้าใช้สารละลายกรดแอซีติกเข้มข้น 0.1 mol/dm3 จำนวน 10cm3จะทำปฏิกิริยาพอดีกับสารละลายโซเดียมไฮดรอกไซด์เข้มข้น 0.1 mol/dm3 จำนวน 10cm3ได้สารละลายที่มีสมบัติเป็นเบส และ pH ที่จุดสมมูลมีค่าประมาณ 8.7


ในการไทเทรตกรดกับเบสคู่นี้ใช้ฟีนอล์ฟทาลีนซึ่งเปลี่ยนสีในช่วง pH 8.3 10.0 และเมทิลออเรนจ์ซึ่งเปลี่ยนสีในช่วง pH 3.2 4.4 เป็นอินดิเคเตอร์ ใช้สารละลายโซเดียมไฮดรอกไซด์มากกว่าเมื่อใช้เมทิลออเรนจ์เป็นอินดิเคเตอร์ แสดงว่าอินดิเคเตอร์ทั้งสองชนิดนี้บอกจุดยุติได้ไม่ตรงกัน ฟีนอล์ฟทาลีนจะบอกจุกยุติได้ใกล้เคียงจุดสมมูลมากกว่า และสามารถเปลี่ยนสีในช่วง pH ที่ตรงกัน pH ของสารละลายเกลือโซเดียมแอซีเตตที่ได้จากปฏิกิริยา ดังนั้นจึงควรใช้ฟีนอล์ฟทาลีนเป็นอินดิเคเตอร์สำหรับการไทเทรตกรด-เบสคู่นี้ กราฟแสดงการไทเทรตระหว่างสารละลาย CH3COOHกับ NaOH


การเลือกใช้อินดิเคเตอร์ที่เหมาะสมสำหรับการไทเทรตกรด-เบส ต้องเลือกใช้อินดิเคเตอร์ที่มีช่วง pH ของการเปลี่ยนสีใกล้เคียงกับ pH ของสารละลายผลิตภัณฑ์ หรือพิจารณาจากช่วงของการเปลี่ยน pH นั้น ดังตัวอย่างการไทเทรตกรดแก่ดัวยเบสแก่ เช่น HCl กับ NaOH ดังรูป


ซึ่งพบว่าช่วงที่ชันที่สุด มีค่า pH 3-11 เราจึงควรเลือกอินดิเคเตอร์ที่เปลี่ยนสีในช่วง pH 3-11 ได้หลายชนิด ได้แก่
เมทิลออเรนจ์ เปลี่ยนสีที่ช่วง pH 3.2 4.4
เมทิลเรด เปลี่ยนสีที่ช่วง pH 4.2 6.3
โบรโมไทมอลบลู เปลี่ยนสีที่ช่วง pH 6.0 7.6
ฟีนอล์ฟทาลีน เปลี่ยนสีที่ช่วง pH 8.3 10.0



การไทเทรตกรดกับเบสแต่ละคู่ที่ได้กล่าวมาแล้ว ถ้าพิจารณาตามความแรงของกรดและเบสที่เข้าทำปฏิกิริยากัน แบ่งได้เป็น 4 ประภท และต้องเลือกใช้อินดิเคเตอร์ให้เหมาะสมสำหรับกรดกับเบสคู่นั้นๆดังนี้

1. การไทเทรตระหว่างกรดแก่และเบสแก่ ให้เลือกใช้อินดิเคเตอร์ที่แสดงจุดยุติที่pH ประมาณ 7

2. การไทเทรตระหว่างกรดแก่และเบสอ่อน ให้เลือกใช้อินดิเคเตอร์ที่แสดงจุดยุติที่ pH ต่ำกว่า 7

3. การไทเทรตระหว่างกรดอ่อนและเบสแก่ ให้เลือกใช้อินดิเคเตอร์ที่แสดงจุดยุติที่pH สูงกว่า 7

4. การไทเทตรระหว่างกรดอ่อนกับเบสอ่อน ให้เลือกใช้อินดิเคเตอร์ที่แสดงจุกยุติที่pH ประมาณ 7

ในกรณีที่ 4 จะมีการเปล่ยนแปลงค่า pH น้อยมาก เนื่องจากความอ่อนของทั้งกรดและเบส ทำให้ปฏิกิริยาเกิดขึ้นน้อย ดังนั้นการใช้อินดิเคเตอร์ที่มีการเปล่ยนแปลงสีที่จุดยุติ อาจทำให้สังเกตจุดยุติคลาดเคลื่อนได้ หรือบางกรณีไม่สามารถสังเกตจุดยุติได้ จึงต้องใช้ความระมัดระวังเป็นพิเศษในการไทเทรต
วันอังคาร, 10 มีนาคม 2558 06:04 by chem02
วันจันทร์, 09 มีนาคม 2558 18:11 by chem02
วันจันทร์, 09 มีนาคม 2558 16:58 by chem02
View all announcements Displaying 7 of 7 announcements

link วิทยาศาสตร์

รวม link ที่น่าสนใจทั้งในและต่างประเทศ เพื่อค้นคว้าหาข้อมูลที่ต้องการทางด้านวิทยาศาสตร์

ดูลิงค์ทั้งหมด

link คณิตศาสตร์

รวม link ที่น่าสนใจทั้งในและต่างประเทศ เพื่อค้นคว้าหาข้อมูลที่ต้องการทางด้านคณิตศาสตร์

ดูลิงค์ทั้งหมด
UNESCO Bangkok

ICT in Education newsletter

SEAMEO Congress

Programme with Presentations

Black Ribbon